Ecommerce

Ecommerce: Vì sao và khi nào?!

Huynh Thanh Phi

Đặt Ecommerce là một chiến lược nhằm mở rộng và đa dạng hoá mô hình bán lẻ của mình, để tạo thêm nhiều cơ hội bán hàng cho khách hàng mục tiêu sẽ là một chiến lược đúng đắn cho nhà sản xuất và bán lẻ ở thời điểm này.

Đầu năm 2020, Việt Nam xuất hiện nhiều diễn đàn, nhiều bài viết của các chuyên gia với các khẩu hiệu rất mạnh mẽ nhằm thúc đẩy các doanh nghiệp sản xuất và bán lẻ vừa và nhỏ Việt Nam nên đầu tư vào ecommerce như “thương mại điện tử hay là chết” hoặc “nếu không có ecommerce nghĩa là anh không tồn tại”. Quan điểm cá nhân của mình thật ra khẩu hiệu này hơi quá đôi chút, cũng không đến nỗi chết ngay đâu và các doanh nghiệp vẫn tồn tại đó chứ, đâu chết ngay được. Nhưng như vậy thì tại sao phải làm ecommerce ngay bâu giờ? Bởi vì các doanh nghiệp không triển khai ở ngay thời điểm này, có thể sẽ đánh mất đi nhiều cơ hội và chậm chân so với đối thủ, trong tương lai sẽ phải vất vả hơn người đi trước vài phần.

Môi trường bán lẻ ở Việt Nam đã thay đổi nhanh chóng kể từ năm 2018 cho đến nay. Báo cáo thống kê ngành hàng tiêu dùng nhanh (FMCG) của Kantar Worldpanel năm 2019 cho thấy những số liệu đáng chú ý sau: ecommerce, siêu thị nhỏ/cửa hàng tiện lợi và cửa hàng chuyên doanh được xem là 3 kênh mới nổi mặc dù chỉ chiếm 16% tổng thị phần nhưng chiếm đến 2/3 doanh thu tăng thêm của toàn ngành hàng FMCG, có tốc độ tăng trưởng cao hơn trung bình ngành hàng FMCG; trong đó ecommerce có mức tăng trưởng ấn tượng lên đến 91% nhờ sự thúc đẩy của các ứng dụng công nghệ trong đời sống. 

Dự đoán trong 5 năm tới, tỉ lệ hàng hoá được phân phối đến người tiêu dùng thông qua các kênh như sau: 56% từ kênh GT (các kênh truyền thống như tạp hoá, chợ truyền thống), 38% kênh MT (kênh bán hàng hiện đại như đại siêu thị, siêu thị, các cửa hàng chuyên doanh, cửa hàng tiện lợi – nhóm các nhà sản xuất và bán lẻ nằm trong kênh này) và Ecommerce 6%. Tác động của đại dịch Covid-19 đã thúc đẩy làm thay đổi tỉ lệ này nhanh hơn. Đặc biệt, có một chỉ số khá thú vị trong báo cáo của Kantar Worldpanel: giá trị mới – tức % giá trị ngành hàng FMCG được tạo ra không do lấy từ các kênh khác, trong đó ecommerce cao nhất với 65%, sau đó là cửa hàng tiện lợi, siêu thị nhỏ với 60%. Ecommerce là một trong ba mô hình kinh doanh mới dẫn dắt tăng trưởng của tương lai. 

Giá trị mới – tức % giá trị ngành hàng FMCG được tạo ra không do lấy từ các kênh khác, trong đó ecommerce cao nhất với 65%, sau đó là cửa hàng tiện lợi, siêu thị nhỏ với 60%. Ecommerce là một trong ba mô hình kinh doanh mới dẫn dắt tăng trưởng của tương lai. 

Các doanh nghiệp sản xuất và bán lẻ Việt Nam sẽ làm gì để theo kịp với sự chuyển dịch này? Thay đổi cho kịp xu hướng? Nhanh chóng chuyển đổi để nắm bắt cơ hội? Hay tiếp tục quan sát và chờ cho “chín” hơn? 

Trong quá trình tư vấn và tiếp xúc với các doanh nghiệp sản xuất và bán lẻ vừa và nhỏ Việt Nam cho mình thấy sự tác động của chính phủ, của các doanh nghiệp cung cấp các dịch vụ “chuyển đổi số doanh nghiệp” trên các phương tiện truyền thông đã khiến cho họ đang nhấp nhổm và đứng ngồi không yên. Ai cũng muốn làm nhanh và làm thành công, nhưng kế hoạch cụ thể như bắt đầu từ đâu, ngân sách đầu tư bao nhiêu…thì không biết vì không có chuyên môn và cũng không có đơn vị tư vấn phù hợp. 

Vậy thì, cần phải xác định tư tưởng rằng đây là việc quan trọng, cần làm, phải làm ngay và làm như thế này: 

Bạn nào muốn biết thêm thong tin về ecommerce, có thể đọc một số bài tổng hợp trong chủ đề Ecommerce 101.

Lên kế hoạch

Phần 01 trong giai đoạn này là xác định xem liệu sản phẩm của doanh nghiệp phù hợp với mô hình ecommerce nào. Có thể phân tích Customer Journey của sản phẩm hoặc thương hiệu để tìm kiếm mô hình phù hợp. 

Phần 02 liệt kê các nguồn lực đang có phục vụ kênh thương mại điện tử, liệt kê lộ trình mong muốn. 

Phần 03 liệt kê những kỳ vọng của mình đối với kênh này, nên là những mục tiêu với những con số. Đừng ngại, cứ liệt kê mong muốn của mình ra, sau đó phân tích xem liệu nó có khả thi hay không. Sẽ tốt hơn nhiều so với việc “lỡ nói số nhỏ quá người ta cười” hoặc “nói số lớn quá người ta nói mình điên”. Lên kế hoạch mà. 

Phần cuối cùng: mình sẽ chi bao nhiêu cho kênh này trong 3 tháng tới, 1 năm tới, 2 năm tới và 5 năm tới. Hãy xác định đây là ngân sách đầu tư. Đừng cắt từ tỉ lệ dựa trên doanh thu dự báo của năm. Tại sao lại như vậy? Đó là một câu chuyện dài, tôi sẽ “tâm sự” với các bạn riêng về điều này trong một dịp khác. 

Tìm đơn vị tư vấn phù hợp

Anh chị có thể đã có vài chục năm lèo lái công ty qua nhiều giai đoạn, là chuyên gia về sản xuất. Nhưng đừng bao giờ tự mình làm chuyện này. Đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ, để tìm kiếm một nhân sự là chuyên gia với vị trí manager hoặc director, quỹ lương là một vấn đề khá lớn. Lời khuyên của mình là nên tìm một đơn vị tư vấn, hãy tiếp xúc, trò chuyện với nhiều bên, chọn 1 đơn vị mình đánh giá họ sẵn sàng đi cùng trong dài hạn. 

Duy trì nhịp độ của mô hình kinh doanh hiện tại

Người tiêu dùng không đơn thuần thay đổi hành vi mua hàng từ kênh này qua kênh khác, mà họ có xu hướng mua sắm tại nhiều kênh khác nhau để phục vụ các nhu cầu mua sắm khác nhau.

Duy trì nhịp độ kinh doanh hiện tại là điều ưu tiên hàng đầu trong quá trình đầu tư vào ecommerce và tiến hành số hoá doanh nghiệp. Có nhiều doanh nghiệp kỳ vọng ecommerce có thể thay thế được hoàn toàn mô hình kinh doanh và phân phối truyền thống trong một thời gian ngắn là điều không thể. Hãy nhìn lại con số cung cấp ở đầu bài viết. Cũng theo báo cáo của Kantar Worldpanel, trong vòng 5 đến 10 năm tới, ecommerce vẫn chưa thể thay thế hoàn toàn cửa hàng vật lý. Người tiêu dùng không đơn thuần thay đổi hành vi mua hàng từ kênh này qua kênh khác, mà họ có xu hướng mua sắm tại nhiều kênh khác nhau để phục vụ các nhu cầu mua sắm khác nhau. Cần phải bình tĩnh. 

Lập kế hoạch và tiến hành thận trọng từng bước là điều cần thiết. Có nhiều doanh nghiệp, vì quá vội vàng nên đã vấp phải thất bại sớm trong quá trình triển khai, khi đó, sự đánh giá tiềm năng thực sự của kênh ecommerce sẽ không còn chính xác. Nhiều doanh nghiệp, nản lòng với ecommerce vì tốn nhiều tiền của và công sức mà không mang lại doanh thu như kỳ vọng, đã vội vàng kết luận “ecommerce không hiệu quả”. Tạm gác lại hoặc thậm chí bỏ qua, đến một khi nhìn lại, sẽ thấy hối tiếc!

Đặt Ecommerce là một chiến lược nhằm mở rộng và đa dạng hoá mô hình bán lẻ của mình, để tạo thêm nhiều cơ hội bán hàng cho khách hàng mục tiêu sẽ là một chiến lược đúng đắn cho nhà sản xuất và bán lẻ ở thời điểm này. 

Các anh chị đọc bài viết, có quan tâm muốn đóng góp ý kiến, thảo luận hoặc tư vấn, có thể liên lạc với chúng tôi tại đây! Chúc các anh chị “chân cứng đá mềm!”.

0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x